«

»

Wybór i stosowanie czcionek

O ile trudno nam zmienić charakter swojego pisma, czy kaligrafować, o tyle prosto przychodzi zmiana czcionki (prawidłowo: kroju pisma) w edytorze tekstów. Praktyczną zachętą do takich zmian jest jednocześnie duża liczba dostępnych krojów. Jak używać czcionek, żeby dokumenty wyglądały ładnie i profesjonalnie?

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że czcionki możemy podzielić na kilka zasadniczych grup, uwzględniających ich budowę i wygląd:

  • ze względu na szerokość: o stałej szerokości, o zmiennej szerokości (maszynowe),
  • ze względu na kształt: szeryfowe, bezszeryfowe, pisanki i ozdobniki.

Grupy te jednocześnie stosowane są do różnych zadań, więc wiedza taka ułatwia prawidłowe używanie czcionek.

Czcionki o stałej szerokości (nieproporcjonalne)

Czcionki o stałej szerokości ,,udają ” maszynę do pisania. Nadają się do tekstów które mają wyglądać jak z maszyny do pisania, lub które łatwiej się czyta, lub łatwiej formatuje, gdy litery w kolejnych wierszach wypadają jedna pod drugą. Nie nadają się do pisania dłuższych opracowań, ponieważ stała szerokość liter jest nienaturalna dla ludzkiego oka.

Przykładowe czcionki o stałej szerokości to: Courier oraz czcionki posiadające w swej nazwie Typewriter, Mono, Console.

Czcionka o stałej szerokości (Lucilda Sans Typewriter)

Czcionka o stałej szerokości (Lucilda Sans Typewriter)

Czcionki o zmiennej szerokości

Czcionki o zmiennej szerokości wykorzystują możliwości komputerów. Są bardziej zbliżone do naturalnego sposobu tworzenia pisma – wąska litera zajmuje mniej miejsca. Ułatwia to czytanie i zmniejsza powierzchnię zajmowaną przez tekst.

Czcionka o zmiennej szerokości (Antykwa Półtawskiego)

Czcionka o zmiennej szerokości (Antykwa Półtawskiego)

Czcionki szeryfowe

Czcionki szeryfowe wyposażone są w dodatkowe elementy ułatwiające czytanie. Elementy te, umieszczone w dolnej i górnej części liter tworzą poziome, optyczne linie ułatwiające prowadzenie wzroku po linii tekstu. Nadają się do długich tekstów, takich jak prace dyplomowe, referaty, opracowania, książki, artykuły.

Przykładowe czcionki szeryfowe o zmiennej szerokości to: Times New Roman (TNR), Georgia.

Czcionki bezszeryfowe

Czcionki bezszeryfowe nie posiadają zgodnie z nazwą szeryfów. W związku z tym, przyjmuje się, że nie nadają się do tworzenia dłuższych tekstów. Wyjątkiem od tego jest wyświetlanie tekstów na ekranie (na stronach internetowych), ponieważ cienkie szeryfy źle się wyświetlają (ze względu na ograniczoną rozdzielczość ekranu).

Przykładowe czcionki bezszeryfowe o zmiennej szerkości to: Arial, Calibri, Helvetica, Lucilda Sans, Tahoma, Trebuchet, Verdana.

Czcionki o stałej szerokości też mogą występować z szeryfami, np. Courier New, lub bez szeryfów, np.  DejaVu Sans Mono, Droid Sans Mono.

Porównanie czcionki z szeryfami i bez szeryfów

Porównanie czcionki z szeryfami (czerwona) i bez szeryfów (szara)

Czcionki ozdobne i pisanki

Czcionki ozdobne (z elementami dekoracyjnymi) i czcionki udające ręczne pismo nie nadają się do tworzenia dłuższych tekstów. Nie powinny być stosowane w oficjalnych pismach i drukach, a takie ich stosowanie (szczególnie infantylnej Sans Comic) jest coraz częściej obiektem drwin (en) i sprzeciwów. Ozdobniki i pisanki nadają się natomiast do indywidualnych druków akcydensowych i okazjonalnych.

Przykładowe czcionki ozdobne i pisanki to: Comic Sans (absolutnie nie używać!), Zapf-Chancery.

Podsumowanie

Pracę dyplomową, czy raport, najlepiej napisać używając czcionki szeryfowej. Do tytułów można zastosować czcionkę bezszeryfową.

Najczęściej spotyka się prace w których treść złożona jest krojem Times New Roman, a nagłówki i podpisy krojem Arial, co wynika z ustawień stylów w edytorze MS Word.

Do oficjalnych pism nie należy stosować udziwnionych krojów, a comic sans jest zakazany.

W jednym dokumencie nie powinno się stosować więcej niż kilka krojów czcionek. Zazwyczaj wystarczają trzy kroje: do tekstu zasadniczego (szeryfowa), do tytułów i czasami do podpisów rysunków i tabel (bezszeryfowa) oraz czcionka do specjalnych zadań, zależnie od treści pracy: np. do kodu programu, obszernych cytatów, przykładów.

Do pojedynczych wyróżnień tekstu znacznie bardziej od zmiany czcionki nadają się pogrubienie i pochylenie tekstu.

P.S. Wszystkich, którzy wiedzą co to jest kaszta, za czcionkę w sensie kroju serdecznie przepraszam.